CẬP NHẬT TIÊU CHUẨN ISO 14644, TCVN 8664 MỚI NHẤT 2026

Cập nhật tiêu chuẩn ISO 14644, TCVN 8664 mới nhất 2026

ISO 14644-1 là tiêu chuẩn dùng để phân loại độ sạch không khí trong phòng sạch/môi trường kiểm soát liên quan dựa trên nồng độ hạt trong không khí. Tại Việt Nam, TCVN 8664-1:2011 thường được viện dẫn trong hồ sơ theo hệ TCVN và được ghi là tương đương ISO 14644-1:1999.

1. Tiêu chuẩn ISO 14644-1 hiện hành

Bản ISO 14644-1 hiện hành đang được dùng phổ biến là ISO 14644-1:2015 (thay thế ISO 14644-1:1999). Tiêu chuẩn này là cơ sở để thiết kế, đánh giá và vận hành phòng sạch trong các ngành cần kiểm soát ô nhiễm hạt.

2. Nội dung tiêu chuẩn ISO 14644-1:2015

2.1. Phạm vi áp dụng

ISO 14644-1:2015 quy định cách phân loại độ sạch không khí theo phương pháp đếm hạt cho phòng sạch và vùng sạch. Việc phân loại có thể thực hiện theo một hoặc nhiều trạng thái vận hành như as-built, at-rest và operational (tùy điều kiện thỏa thuận của dự án). Kích thước hạt dùng để phân loại nằm trong khoảng từ ≥0,1 µm đến ≥5,0 µm.

2.2. Hệ thống phân loại (ISO Classes)

ISO 14644-1:2015 sử dụng hệ thống ISO Class và giới hạn nồng độ hạt tối đa theo từng ngưỡng kích thước hạt (đơn vị hạt/m³). Trong bảng giới hạn của tiêu chuẩn, dấu “—/–” thể hiện không yêu cầu đo tại kích thước hạt đó.

Bảng dưới đây trích một số mốc hay dùng trong QA/QC để tham chiếu nhanh (không thay cho bảng đầy đủ của tiêu chuẩn):

(Trong thực tế nghiệm thu, bạn vẫn cần xác định rõ “kích thước hạt nào được xét” theo URS/Spec và dùng đúng giới hạn tương ứng.)

2.3. Phương pháp lấy mẫu và đánh giá

Về số điểm lấy mẫu, tiêu chuẩn hướng dẫn xác định số điểm tối thiểu (sampling locations) theo diện tích phòng/vùng sạch, và với diện tích > 1.000 m² có công thức tính theo Annex A (làm tròn lên số nguyên). Cách bố trí điểm lấy mẫu được mô tả theo hướng chia khu vực thành các phần tương ứng số điểm và chọn vị trí đại diện, có thể bổ sung điểm tại vị trí quan trọng.

Về thể tích mẫu, tiêu chuẩn nêu yêu cầu lấy đủ thể tích khí tại mỗi điểm để “kỳ vọng đếm tối thiểu 20 hạt” nếu nồng độ đúng ở mức giới hạn ISO Class đang đánh giá. Tiêu chuẩn cũng đưa ra các ràng buộc như: thể tích tại mỗi điểm tối thiểu 2 lít, thời gian lấy mẫu tối thiểu 1 phút cho mỗi mẫu, và tất cả các điểm phải dùng cùng một thể tích mẫu đơn.

Tiêu chí đạt/không đạt được mô tả theo hướng: phòng/vùng sạch đạt nếu giá trị trung bình nồng độ hạt tại từng điểm (quy đổi về hạt/m³) không vượt giới hạn lớp tương ứng trong bảng phân loại.

2.4. Báo cáo kết quả

Báo cáo thử nghiệm thường cần thể hiện tối thiểu: thông tin đơn vị thử nghiệm và ngày thử, tiêu chuẩn áp dụng (ISO 14644-1:2015), mô tả phòng/vùng sạch và vị trí/tọa độ điểm lấy mẫu, tiêu chí chỉ định (ISO Class, trạng thái vận hành, kích thước hạt xét), mô tả phương pháp và điều kiện/ngoại lệ (nếu có), thông tin thiết bị đo và tình trạng hiệu chuẩn, cùng dữ liệu kết quả cho tất cả điểm.

3. ISO 14644-1 có áp dụng tại Việt Nam không?

ISO 14644-1 được áp dụng tại Việt Nam thông qua hệ thống tiêu chuẩn quốc gia; trong đó Việt Nam đã ban hành TCVN 8664-1:2011 được xây dựng trên cơ sở tham chiếu ISO 14644-1:1999. Trong thực hành dự án, nhiều công trình vẫn áp dụng trực tiếp ISO 14644-1:2015 để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của nhà đầu tư/đối tác hoặc các ngành yêu cầu cao.

Gợi ý cho QA/QC khi viết tiêu chuẩn áp dụng: nếu hồ sơ cần cả ISO và TCVN, nên ghi rõ “chuẩn nghiệm thu” là ISO 14644-1:2015 (classification theo hạt), và TCVN 8664-1:2011 là chuẩn tham chiếu theo hệ quốc gia để tránh tranh luận do khác “đời” tiêu chuẩn.

Nếu bạn muốn, mình có thể chỉnh bài này theo đúng form bạn hay dùng cho QA/QC (URS/Spec → Test Plan → Test Report), và thêm checklist đi hiện trường (setup máy đếm hạt, điều kiện trạng thái phòng, mẫu biên bản).

CÔNG TY CỔ PHẦN CƠ ĐIỆN PHÒNG SẠCH ANH KHANG Hotline: 1900 636 814 - 0902 051 222 Email: info@akme.com.vn Website: akme.com.vn Địa Chỉ: Lô B7 - Xuân Phương Garden - Đường Trịnh Văn Bô - Phường Xuân Phương - Hà Nội